TARİHİ GELİŞİM

Nevşehir Bölgesinde 16-17. yüzyıllar arasında tarihi gelişmelerden anlaşıldığına göre ;Ortaasyadan gelen oğuzlar önce Doğu ve Güneydoğu bölgelerine Urfa ve Mardin dolaylarına yerleşmişler. 17. yüzyılda ise Oğuzların Hem Bozok hemde üçok kolundan gelme boylara bağlı oymaklar Nevşehir bölgesinde gelip yerleşmeye başladılar. İbrahim paşanın Nevşehir’de yaptığı imar ve yerleştirme işlemini örnek alarak H.1148(1735) yılında Seyyid Mehmet paşa’da kendi köyü Arapsun’u önce cami,İmaret,Mektep,Kitaplık,Hamam,Çeşme vs.binalar ile süsleyip büyütmeye çalışmış;sonra da etraftaki Sarılar Türkmen oymağını Arapsun’a yerleştirerek burayı bir kasaba haline getirmiştir.Ayrıca,Arapsun adını değiştirip Gülşehir yapmıştır.Gülşehir adını vakfiyesine kaydettirmiştir.(127-Başb.Arş.Cevdet Tasnifi,Maarif vesikaları,no:637ve buradan aktarılarak İ.H.UZUN ÇARŞILI,Osmanlı,osmanlı tarihi,IV/11 S-429)

Ortaasyadan gelip Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesine,oradan da Nevşehir yöresine gelip yerleşen ve bugün ki Gülşehir’e yerleştirilen Sarılar Türkmen oymağından bir kısmı 1735 yılında Gülşehir’den ayrılarak bu günkü Avanos’a bağlı Sarılar Köyünü kurdular. (Köye ilk gelenlerin Sarılar Türkmen oymağından Körtülü-Salman-Çilbekirler ve Alikaler olduğu sanılmaktadır.) Ayrıca Kasabamız içerisinde bulunan ilk caminin 1750 tarihinde yapılmış olmasıda kasabanın o yıllarda kurulduğunu ispatlamaktadır.
Sarılar köyü 1967 yılında belediye teşkilatına kavuşup kent yaşamına adımını atmıştır.İlk yerleşim yeri Muradiye Mahallesidir.Belde daha sonraki yıllarda kuzeye doğru gelişme göstermiştir.Daha sonraları Kasabada Yenisoy ve Yavuz Sultan Selim Mahalleleri kurulmuştur.
Kasabamızın nüfusu : 2000 yılı nüfus sayımına göre 3749 olarak tespit edilmiştir.Hane olarakta 750-800 civarındadır.

SARILAR KASABASI


Anlatan: Ümüş MENGÜ (MENKÜ)
Derleme Yeri: AVANOS İLÇESİ-SARILAR KÖYÜ
Derleyen: Prof.Dr.Zeynep KORKMAZ 


TARİHİ DOKU ANALİZLERİ

Sarılar kasabasında yapılan tarihi kent dokusu ve tek bina mimarisi analizlerinde;beldenin yer aldığı bölgenin mimari tarz ve yapı malzemesi özellikleri araştırılmıştır.
Nitekim bu araştırmalar sonucunda özellikle eski binalarda yapı malzemesinin kayseri civarında yoğun olarak kullanilan kara taş olduğu ve bunun erciyesten kaynaklanan volkanik kökenli andezit tüf olduğu tespit edilmiştir.

Sarılarda sivil mimari;kayseri ve genelde Kapadokya yöresinde olduğu gibi kübik hacimlerden oluşan, kapı ve pencere gibi dışa açılma noktalarında kemerli elemanların yaygın biçimde kullanıldığı bir tarz göstermektedir. Bu özelliklerin görüldüğü iki ayrı noktada bu doku analizleri yapılmıştır.